Mechelaar Jamil Fathi (33) vluchtte twaalf jaar geleden weg uit zijn thuisland Iran en vindt sinds anderhalf jaar een veilig onderkomen in de Dijlestad. De Koerd heeft er een succesvolle integratieperiode opzitten en doet in juni een zeer beknopte versie van zijn verhaal in het Mechelse stadsmagazine Nieuwe Maan waarvan hij de cover siert.

Charisma, ambitie en sociaal engagement: drie eigenschappen waarop Jamil Fathi, sporadisch deelnemer aan de trainingen van FC Hattrick, een beroep kan doen om zich ten volle in het Mechelse stadsleven onder te dompelen. Wat u voor de rest nog dient te weten? Hij werd erkend als politiek vluchteling, spreekt een aardig stukje Nederlands en is regelmatig terug te vinden op het terras van stamcafé Den Akker.

De weg naar België

Het is op datzelfde zonovergoten terras dat Jamil zijn geschiedenis uit de doeken doet na een langdurige covershoot langs het Dijlepad. Jamil vertelt een geschiedenis waarbij de haartjes in onze nek regelmatig de zwaartekracht tartten.

Jamil was leraar in Irak en maakte als activist deel uit van de Koerdische Democratische Partij. Nadat de Iraanse regering de partij verboden had en de geheime diensten vier jaar lang verschillende familieleden onder druk zetten om informatie over hem te lossen, vluchtte Jamil op zijn eenentwintigste uit zijn land van herkomst weg. Zijn tocht bracht hem in de eerste plaats naar Irak, waar hij de Koerdische Democratische Partij van Irak trachtte te bereiken.

“Maar ook daar was de situatie niet veilig. Na een tijdje ben ik gevlucht naar Turkije. Daar heb ik uiteindelijk vijf jaar verbleven. Na een jaar werd ik erkend als vluchteling, maar eind 2007 wilde de regering me naar Iran terugsturen. Om dat te vermijden ben ik illegaal met een boot naar Griekenland gereisd. Daar heb ik het zes maanden volgehouden, waarvan vier in een vluchtelingenkamp.”

Om de barre omstandigheden in Griekenland te ontvluchten, reisde Jamil via camionette naar België. “De keuze om naar België te komen, lag toen voor de hand. In een relatief korte periode krijgen politiek vluchtelingen een antwoord op hun dossier. Bovendien wordt België beschouwd als een land waar iedereen zijn droom kan waarmaken.”

Onafhankelijkheid

Jamil kan het naar eigen zeggen aardig vinden in België. “Sinds mijn komst naar België, en Mechelen in het bijzonder, heb ik snel vrienden gemaakt”, vertelt Jamil. “Het is de eerste keer in mijn leven dat ik een gevoel van vrijheid ervaar. Mijn verblijf in Turkije staat daar haaks tegenover. Je hebt er geen recht op werk of om te gaan studeren en je kan je enkel verplaatsen als je daarvoor de toestemming krijgt van de politie. In België voel ik me als een kind dat opnieuw geboren wordt en weer over alle kansen beschikt.”

Het verkrijgen van de Belgische nationaliteit staat helemaal bovenaan het wenslijstje van Jamil. “De aanvraag is ondertussen ingediend”, weet Jamil. “Hoe ik daarna mijn verdere toekomst zie? Ik zou enorm graag politieke wetenschappen gaan studeren aan de VUB. Met dat diploma op zak kan ik een mooie carrière uitbouwen. Bovendien wil ik ook nog iets betekenen voor het Koerdische volk. Ik laat mijn politieke mening niet zomaar los omdat ik al twaalf jaar op de vlucht ben. Het is nog steeds onlogisch dat een volk van bijna tien miljoen mensen geen recht zou hebben op een eigen land, taal en cultuur. Ik blijf een voorstander van de onafhankelijkheid. Een gezin stichten en me misschien wel verkiesbaar stellen, behoren eveneens tot mijn toekomstplannen.”

Sociaal contact

Momenteel overleeft Jamil op een leefloon van het OCMW. “Daarvoor ben ik enorm dankbaar”, benadrukt Jamil. “Ik heb een goeie maatschappelijke assistent gehad die me als een zoon heeft behandeld. Hij heeft me altijd gestimuleerd om me de Nederlandse taal eigen te maken en me te integreren in het leven hier. Wanneer ik ooit een job vind, geef ik graag een deel van mijn loon aan het OCMW, als bedanking voor de steun. Enkel een woning vinden was in Mechelen geen sinecure.”

Om zich te integreren neemt Jamil actief deel aan het stads- en verenigingsleven. “Als nieuwkomer is het belangrijk dat je actief op zoek gaat naar sociaal contact. Het zorgt ervoor dat je niet in het isolement terecht komt en dat je heel gemakkelijk de taal oppikt. Hard studeren helpt natuurlijk ook. Naast mijn deelname aan verschillende feesten in de stad en aan activiteiten van het Koraalhuis en Werkrgroep Integratie Vluchtelingen, ben ik actief in de Belgische tak van de Koerdische Democratische Partij van Iran. Ik zetel er in het comité dat bestaat uit vijf personen. In totaal verenigt de partij een zeventigtal Koerden die in België verblijven. Sommigen daarvan ken ik nog van vroeger.”

Jamil is al twaalf jaar op de vlucht en heeft in al die tijd zijn familie niet gezien. Het enige contact dat hij nog heeft, verloopt via de telefoon. “Ondanks het gemis blijf ik positief ingesteld en tracht ik een positieve rol te spelen in de maatschappij. Ik voel een zekere verantwoordelijkheid, ook ten opzichte van anderen. Een mens kan pas gelukkig zijn wanneer hij zich inzet voor zijn naasten.”